26 mei 2016

Voorwoord Rik Maes

Rik Maes schreef onderstaand voorwoord voor het boek CIO 3.0 - Het verschil maken bij digitale transformatie.

Voorwoord Rik Maes

Stellen dat we in turbulente tijden leven, is niet meer dan een open deur intrappen.
De enige constante lijkt nog wel de continue verandering te zijn. ICT in haar vele uitingen,
en misschien nog wel uitdrukkelijker de alomtegenwoordigheid van informatie, spelen hierbij
een beslissende rol.

Organiseren in dit Nieuwe Nu verschuift van planning naar preparing. Een continue houding
van aanpassing en leergierigheid vervangt statisch control-denken. Van de toekomsten
die we ons verbeelden en die we samen proberen te realiseren, kunnen we zo mogelijk meer
leren dan van het verleden: benchmarking en ‘best practice’ worden vervangen door ‘best
idea’, de dingen juist doen door de juiste dingen doen.

Informatiemanagement balanceert niet langer op het raakvlak van business en ICT, maar
veeleer op dat van ‘informeren’ en ‘inspireren’. Informeren: de statische structuren, systemen
en vooral denkwijzen vervangen door fl exibele, schaalbare alternatieven; inspireren: de innovatieve
kracht van mensen opzoeken, faciliteren en benutten.

Voorheen typische informatie- en ICT-problemen krijgen een veel bredere dimensie en vergen
een aangepaste benaderingswijze: van ingenieursachtige aanpakken zijn we geëvolueerd
naar het genuanceerd leren omgaan met taaie vraagstukken en van een beperkte internorganisatorische
visie naar het leren denken en schakelen in wisselende ecosystemen.

De verdienste van dit boek is dat het al deze, en veel meer, facetten op een overzichtelijke
manier bij elkaar brengt. Wat momenteel en in de nabije toekomst voor ons ligt en hoe we
hiertoe gekomen zijn (c.q. hoe veel organisaties nog worstelen met deze overgang), wordt
meer dan oppervlakkig geschetst. De vertaalslag naar het werkveld van de CIO moet eenieder
aan het denken zetten: van een omhoog geschoven technische expert is de CIO geëvolueerd
naar een centrale gesprekspartner voor het topmanagement. Zowel zijn externe als
zijn interne aandachtsveld wordt in heldere bewoordingen duidelijk gemaakt.

Zelf gebruik ik voor de externe oriëntatie graag een eenvoudig ‘meer-beter-anders’-model:
organisaties worstelen erg met de overgang van de industriële (meer) naar de fl exibele, gestroomlijnde
(beter) benadering van hun eigen business, terwijl buiten nietsontziende klantgerichtheid
(anders) aan de deur rammelt. De auteurs maken duidelijk wat deze fundamentele
verandering betekent voor een organisatie, maar ook en vooral wat de bijdrage van de
CIO in dit proces kan en moet zijn. Dat de CIO 3.0 een heel ander profi el krijgt, wordt
hierdoor overduidelijk.

Ook de interne oriëntatie vergt in mijn ogen een totaal andere benadering. Als het over
de relatie business – ICT gaat, zitten te veel organisaties nog steeds gevangen in een gespleten
wereldbeeld: wij tegenover zij. In het huidige dynamische wereldbeeld werkt deze
kunst matige opsplitsing verlammend. Demand/supply-denken dient zo spoedig mogelijk te
worden vervangen door intensieve samenwerkingsvormen waarin beide partijen elkaar
leren verstaan, begrijpen en stimuleren. Informatie kan niet langer worden gezien als een
product dat de ICT-afdeling over de schutting gooit, maar moet worden beschouwd als een
dienst waar dienstverlening bij hoort. Op elk niveau – richten, inrichten en verrichten – is
intensieve uitwisseling van gedachten en ideeën cruciaal. Elk ICT-project is in essentie een
organisatieveranderingstraject en dient als zodanig te worden gemanaged: wie niet kan landen,
hoeft ook niet op te stijgen.

Het is de verdienste van dit boek dat het ook aandacht vraagt voor deze taaie problematiek
als onderdeel van de opdracht van de CIO 3.0. Ik zou er, tot slot, een extra, meer subversieve
opdracht aan toe durven voegen: de CIO 3.0 als ‘ont-taler’: organisaties zitten vaak opgesloten
in hun eigen rituelen en dito taalgebruik.

Rik MaesIk wens hem/haar toe dat hij/zij een meer dan verfrissende wind in de organisatie kan doen waaien. De aanzetten hiervoor liggen in dit boek voor het oprapen.

Rik Maes
Hoogleraar informatiemanagement