5 september 2016

Recensies

Recensie N. Brouwers

Helder boek over het belang van de CIO.

Het afgelopen jaar lijkt - als je social media mag geloven - in het teken te staan van Digitale Transformatie. FinTech, InsurTech, elke branche moet er aan geloven. Uit recent onderzoek uitgevoerd door IT-dienstverlener Cognizant onder 50 CIO's van banken blijkt dat zij in veel gevallen de verantwoordelijkheid krijgen om te zorgen dat de digitale omgevingen van de bank voldoen aan veranderende consumentverwachtingen.

Waar vroeger de digitale transformatie nog ging over het verbeteren van interne processen (hoera, een nieuwe app waarmee ik nog steeds mijn banksaldo kan checken) wordt er ook steeds meer gefocust op het verbeteren van de klantbeleving en de volledige customer journey.

Het boek CIO 3.0 van Karin Zwiggelaar en Antoon van Luxemburg gaat in op de rol van de CIO in deze technologische transformatie. En het belang van het hebben van een digitale in organisaties. Het feit dat het ook nog eens een Nederlandstalig boek betreft (tussen al het andere Amerikaanse geweld) is een 'breath of fresh air'.

Zwiggelaar en van Luxemburg starten in hoofdstuk één met een beschrijving van de status quo. De kanteling van de samenleving (gedeeltelijk veroorzaakt door de crises) verzorgt een noodzaak tot transformatie. Voor meer ingewijden is dit hoofdstuk weinig vernieuwend. Zaken als globalisering, de internetrevolutie, consument aan de macht, smart machines en robotisering worden helder uiteengezet. Misschien wat overbodig voor de doelgroep maar tegelijkertijd vlot beschreven zodat je er snel doorheen gaat.

Hoofdstuk twee gaat verder met het beschrijven van de snelheid van transformatie. Daarnaast legt het de verschillen uit tussen de 3 verschillende ICT-functies. De eerste waarbij ICT gezien wordt als technisch bolwerk of fundament. De tweede waarbij ICT meer fungeert als bruggenbouwer tussen business en ICT. De derde en laatste waarbij ICT als strategisch en integraal onderdeel van de business aanwezig is. Tot in extreme waarbij ICT als commodity gezien wordt en strategie en innovatie agnostisch is van ICT.

Hoofdstuk drie is wat mij betreft de kern de boodschap. Het geeft een uitermate goed beeld van de rol van de CIO. En het belang van leiderschap in deze rol. Tegelijkertijd beschrijft het het spanningsveld tussen CEO, CMO, COO en CIO. En de noodzaak van deze vier hoek. Qua hoeveelheid informatieve data had dit hoofdstuk rustig gesplitst kunnen worden. Hoofdstuk 3.5.2 kun je één op één gebruiken in de aanstaande vacature voor een CIO binnen uw organisatie. Het beschrijft de belangrijkste vaardigheden (en vereisten) van een CIO 3.0.

Na deze uitermate complete beschrijving van het begrip CIO 3.0 valt het boek gevoelsmatig een beetje terug naar de noodzaak van digitale transformatie (hoofdstuk 4). Dat voelt gek qua volgorde. Hoofdstuk 4 lijkt in dat opzicht een verdere uitdieping van hoofdstuk 1. De beschrijving van het innovatie proces (4.7) is gedegen en biedt een goed inzicht in de werking van bijvoorbeeld de Lean Startup-methode.

Hoofdstuk vijf is een waardige afsluiter. Het beschrijft nauwkeurig hoe de ICT 3.0 functie ontwikkeld kan worden met alle verandertrajecten die mogelijk tot gevolg zijn. Grappig genoeg wordt in dit hoofdstuk pas uitgelegd wat een API is terwijl dat hiervoor al enkele keren is langsgekomen. Getuige de doelgroep van dit boek ga ik er vanuit dat dat geen probleem is.

"CIO 3.0 - Het verschil maken bij digitale transformatie" is een goed boek. Eigenlijk is het een samenvatting van een behoorlijke lijst aan eerder verschenen artikelen nauwkeurig met elkaar in verband gebracht. De auteurs laten zich niet verleiden tot een mening maar schetsen een beeld van het nut en noodzaak van digitale transformatie. En hoe een CIO rol (met genoeg governance) hier een sleutelfiguur in is. Het boek geeft tal van (zeer recente) voorbeelden en leest makkelijk weg. Ik ga het boek zeker aanraden bij relaties die in meer of mindere mate met dezelfde materie te maken hebben.

Recensie Gerhart van Dorp

Informatietechnologie ontwikkelt zich in razend tempo, of zoals Karin Zwiggelaar en Antoon van Luxemburg in hun boek ‘CIO 3.0’, stellen: ‘technologie staat in de hoogste versnelling’. Technologie speelt een sleutelrol bij de het experimenteren met en transformeren naar nieuwe bedrijfsmodellen. De auteurs van dit boek houden een spiegel voor welke impact dit heeft op de functie van Chief Information Officer.

In hun boek CIO 3.0 starten Karin Zwiggelaar en Antoon van Luxemburg met een heldere en begrijpelijke beschrijving van de veranderingen in de economie en welke rol technologie hierbij speelt. Dat wat vandaag nog hip is kan morgen alweer achterhaald zijn door een nieuwe gadget of bedrijfsmodel. Informatietechnologie was van oorsprong iets waar vooral techneuten zich mee bezig hielden. Vandaag de dag kun je stellen dat veel zaken van de fysieke naar de digitale wereld zijn verplaatst. Voor de ervaren CIO is de informatie uit hoofdstuk 1 en 2 veelal gesneden koek maar voor de niet domeindeskundige helpt dit om context te schetsen. De auteurs zijn er wat mij betreft in geslaagd om op eenvoudige maar duidelijke wijze te beschrijven hoe belangrijk het is dat de rol van informatietechnologie dient te ontwikkelen van ondersteunend naar transformerend en experimenterend.

Naast de heldere voorbeelden gebruiken de auteurs diverse theoretische modellen, deze worden veelal op een eenvoudige grafische wijze gepresenteerd. Zo wordt de lezer via het figuur ‘De driehoek van digitale businesstransformatie’ op een prikkelende wijze uitgedaagd wie de digitale leider is in de organisatie. Is de CIO van 5 jaar geleden eigenlijk nog wel in staat om nu functie van CIO te vervullen?

In de afgelopen jaren heb ik bij verschillende zorginstellingen de implementatie van een electronisch cliëntendossier mogen begeleiden. Helaas heb ik maar wat vaak gezien dat dit als een IT-project werd aangevlogen. De snel veranderende (zorg)markt stelt in mijn ogen nieuwe eisen aan de strategie en de rol die informatietechnologie in dit geheel speelt. Hoofdstuk 3 van het boek gaat hier uitgebreid op in en beschrijft op treffende wijze over welke eigenschappen een CIO moet beschikken om van meerwaarde te zijn binnen organisaties die zich willen blijven ontwikkelen en zich zo blijven onderscheiden ten opzichte van hun concurrenten.

Hoofdstuk 4 van het boek gaat in op de digitale strategie. Hierbij hebben de auteurs in mijn ogen terecht niet alleen oog voor de bovenstroom in organisaties, de harde kant van informatietechnologie, maar ook voor de onderstroom, het stimuleren van een innovatieve cultuur.

Het laatste hoofdstuk gaat in op het feit dat de ICT-functies veranderen, het lastige hierbij is dat we eigenlijk met elkaar nog niet weten hoe de nieuwe functies eruit moeten komen te zien. De auteurs stellen mijns inziens terecht dat het gaat om de juiste mensen aan boord hebben. Hierbij gaat het niet om een lijstje van harde skills maar gaat het mijns inziens vooral om de intrinsieke motivatie en talenten van mensen. Dit is iets wat in mijn ogen wat onderbelicht blijft in het boek.

Als productmanager bij een softwarebedrijf is één van de laatste vragen in het boek ‘Wanneer welke softwareontwikkelaanpak toepassen?‘ er één die mij zeer aanspreekt. Het model waarin de kenmerken van traditionele en nieuwe manieren van software ontwikkelen wordt beschreven is er één die ik van harte onderschrijf. Als organisaties en businessmodellen zich steeds sneller ontwikkelen is het geen vraag of maar hoe systemen zorgen dat ze wendbaar blijven. De traditionele manier waarop releasematig enkele keren per jaar een release wordt uitgebracht is er één die voor veel bedrijven veilig voelt maar de nieuwe manier (Agile of DevOps) past, ook in mijn ogen, beter bij de snel veranderende wereld. Het boek besluit met de gevolgen die deze snelle veranderingen hebben voor het ICT-personeel en het organisatiemodel. Kortom, de CIO 3.0 dient in verbinding te staan met de hele organisatie en zijn business ecosysteem.

Het boek CIO 3.0 geeft niet altijd pasklare antwoorden maar houdt vooral een spiegel voor. Iedereen die zichzelf de vraag stelt hoe informatietechnologie een rol kan of misschien wel moet spelen binnen organisaties wil ik dit boek van harte aanbevelen.

Gerhart van Dorp is productmanager bij Adapcare. Hij is strategisch verantwoordelijk voor het richting en kleur geven aan het elektronisch cliëntendossier Pluriform Zorg. Hierbij heeft hij oog voor de veranderende klant- en gebruikersbehoefte, de strategische vraagstukken in de langdurige zorg en de snelle verandering binnen de informatietechnologie.

Recensie Melle de Vries

Het is geen nieuws dat we leven in een zeer dynamisch tijdperk met een steeds belangrijkere rol voor ICT. Organisaties hebben mensen nodig die de hiermee gepaard gaande transities kunnen vormgeven om succesvol te zijn.

Dat is minder vanzelfsprekend en daarover gaat het zeer overzichtelijke en toegankelijke boek CIO 3.0 – Het verschil maken bij digitale transformatievan Karin Zwiggelaar en Antoon van Luxemburg.

In het boek ‘CIO 3.0 – Het verschil maken bij digitale transformatie’ voeren Karin Zwiggelaar en Antoon van Luxemburg een goed gedocumenteerd betoog voor de ‘upgrade’ van de ‘Chief Information Officer’ (CIO) in organisaties. De auteurs, beiden werkzaam bij M&I/Partners, maken daarbij gebruik van hun ruime advieservaring. Ze richten zich met hun boek op ‘directie, bestuurders, businessmanagers, HR-managers, ICT-managers en ICT-professionals’. Klassieke benaderingen voldoen niet meer, daarvoor gaan de veranderingen te snel, en ze doen ook geen recht aan de steeds dominantere positie die ICT inneemt in organisaties. Vandaar het pleidooi voor een CIO 3.0.

Vertrekpunt voor dit boek zijn de ingrijpende maatschappelijke en economische veranderingen en de snelle ontwikkeling van ICT. Na twee inleidende hoofdstukken over deze ontwikkelingen schetsen de auteurs in het kernhoofdstuk wat dit betekent voor de rol van eerstverantwoordelijke voor ICT in organisaties, de CIO. In twee uitleidende hoofdstukken vinden we dan een uitwerking van de manier waarop de digitale transformatie kan plaatsvinden en wat dit betekent voor de organisatorische inrichting van de ICT-functie. Het betoog wordt afgewisseld door afbeeldingen, schema’s en casuïstiek, en het wordt gecompleteerd met een heldere begrippenlijst, een uitgebreide literatuurlijst en een nuttige index.

In hoofdstuk 1 (Via crises naar een nieuwe economie) schetsen de auteurs in grote lijnen en met concrete voorbeelden de ontwikkelingen in de maatschappij. Ze beargumenteren dat er sprake is van een kanteling naar een netwerksamenleving, met kansen voor bottom-up en kleinschalige initiatieven. Dit vraagt om permanente flexibiliteit, verandering van businessmodel en de juiste inzet van ICT. Ik vind het heel positief dat het boek begint met een duiding van de context, maar de taal kan iets minder dreigend (crises, ontslagen, schaduwzijde, teloorgang).

In hoofdstuk 2 (Digitaal wordt leidend) staat overzichtelijk beschreven dat ICT van rol verandert, van meer ondersteunend naar strategisch. En dat heeft consequenties. De CIO 1.0 was vooral gericht op efficiënte ICT, de CIO 2.0 op verbinding tussen business en ICT (informatiemanagement) en de CIO 3.0 richt zich op de innovatie en transformatie van de business met ICT. Het wordt nog belangrijker dat businessmanagers en ICT-managers elkaars taal verstaan en samenwerken.

In hoofdstuk 3 (De leiderschapsrol van de CIO 3.0) vinden we de uitwerking van het voorgaande voor de rol van de CIO. Deze moet coach zijn voor het senior management van de business, changemanager van de ICT-functie en ook de rol van businessstrateeg vervullen. De CIO krijgt een centrale rol toebedeeld, temidden van de andere bestuurders (CEO, CMO, COO). De auteurs hebben hun betoog consistent opgebouwd, maar geven mijns inziens ICT en de CIO teveel eer. Het belang van samenwerking tussen verschillende perspectieven op gelijkwaardig niveau krijgt zo minder aandacht.

In hoofdstuk 4 (Het pad van digitale transformatie) besteden de auteurs aandacht aan algemene innovatie- en verandermanagementtheorieën, gelardeerd met verhalen over succesvolle bedrijven. Bij de digitale transformatie kan het gaan om het creëren van een optimale digitale klantervaring, het verbeteren van de wendbaarheid en efficiency van de operatie en om de innovatie van het businessmodel. Als lezer rijst bij mij wel de vraag: Wat is hierin nu precies de rol van de CIO? Wordt hier sluipenderwijs de Chief Innovation Officer ingevoerd?

Hoofdstuk 5 (Ontwikkelen van de ICT-functie 3.0) had mijn bijzondere interesse, omdat ik benieuwd ben hoe je de ICT-functie innovatief maakt, wendbaar, van een hoge professionele kwaliteit en in staat tot nauwe samenwerking met de business. Het boek geeft hiervoor wel enkele nuttige handreikingen, maar er blijken (nog) nauwelijks uitgekristalliseerde best practices. Gelukkig is er ook nog een nuchter advies: ‘Grote ontwikkelstappen die eigenlijk niet met de bestaande bemensing kunnen worden gezet, zijn niet aan te bevelen.’

Al met al helpt CIO 3.0 – Het verschil maken met digitale transformatie om na te denken over de goede samenwerking tussen de business en ICT, waarbij beide partijen elkaar uitdagen om tot succesvolle vernieuwing van de business met ICT te komen.

Melle de Vries is beleidsdirecteur KNAW

Recensie Daan Koot

De wereld verandert snel en organisaties moeten mee veranderen om het hoofd boven water te houden. In CIO 3.0 schetsen Karin Zwiggelaar en Antoon van Luxemburg de context van die veranderende wereld, de invloed van de digitalisering op de organisaties en de consequenties voor de bedrijfsvoering. Zij pleiten voor de aansturing van ICT op C-nivo in de organisatie om deze verandering het hoofd te bieden.

Het boek CIO 3.0 – het verschil maken bij digitale transformatie van Karin Zwiggelaar en Antoon van Luxemburg schetst een beeld van de omslag die gaande is in de dienstensector (commerciële en niet commerciële als zorg, onderwijs en overheid). De auteurs richten zich tot verschillende doelgroepen die worstelen met deze omslag: CEO’s die het toenemende belang van informatisering in hun bedrijfsvoering willen organiseren, en informatici die de aansluiting van de informatisering bij de bedrijfsvoering willen leiden.

Het huidige tijdgewricht kenmerkt zich door ingrijpende ontwikkelingen: globalisering, individualisering en technologische vernieuwingen. De auteurs sommen de veranderingen op die deze ontwikkelingen illustreren. Die veranderingen zorgen voor een groot effect op de dienstensector, de grootste sector in de westerse wereld. CEO’s zien allerlei nieuwe ontwikkelingen in de wereld die het hele zakelijke speelveld opschudden. Het antwoord op de nieuwe ontwikkelingen kan alleen maar bestaan uit het omarmen van die veranderingen. De vraag is hoe?

Het antwoord is: een wendbare, geïndividualiseerde en klantgerichte dienstverlening optuigen. Technologie en informatisering spelen een cruciale rol in deze oplossing. Dat betekent dat het succes van de organisaties in de nieuwe werkelijkheid direct afhankelijk is van het succes waarmee technologie en informatisering onderdeel is van het product, de dienstverlening. 

De auteurs schetsen vervolgens in hun boek wat er nodig is om die nieuwe werkelijkheid te organiseren. Wat betekent dat qua organisatie? Wat betekent dat voor de vaardigheden die de verschillende medewerkers moeten hebben? Hoe ziet een proces van verandering eruit? Welke eisen stelt dit aan de ICT-functie?

De titel van het boek doet eigenlijk onvoldoende recht aan de inhoud ervan. De titel richt zich op de rol van de CIO, maar het boek gaat verder dan die rol alleen. Het geeft een mooi beeld van de onzekerheden waar de dienstensector nu mee te maken heeft. Het schetst de verschillen tussen ‘ingeslapen organisaties’ en kans zoekende nieuwe initiatieven. Het vraagt aandacht voor de mogelijkheden die bestaande organisaties hebben om zich te veranderen en aan te passen aan de nieuwe werkelijkheid. De vele herkenbare voorbeelden verbeelden de stellingen.

Het boek is in eerste instantie bijna een opsomming van citaten. De literatuurlijst van 7 pagina’s op een boek van 160 pagina’s vind ik lang. Daardoor kunt u het boek beschouwen als een mooie samenvatting en ordening van veel wat er over dit onderwerp geschreven is. Het is daardoor niet echt een vernieuwend boek, waarin een geheel nieuw idee wordt gepresenteerd. De auteurs maken het heel toegankelijk door de duidelijke indeling, de prettige schrijfstijl, het gebruik van veel illustratieve tekst in kaders en duidelijke illustraties van bestaande modellen.

Ten slotte maken de auteurs niet duidelijk waar de 3.0 achter de CIO vandaan komt. Ze schetsen weliswaar 3 generaties ICT, maar de rol van CIO komt naar hun en naar mijn mening pas voor in de derde generatie. Aansturing van ICT op C-nivo is pas relevant als ICT onderdeel is van de bedrijfsvoering. En ICT moet cruciaal zijn in de bedrijfsvoering, wil een dienstverlenende organisatie overleven in een snel veranderende wereld.

Het ‘Kodak-moment’ was iets positiefs en werd iets negatiefs doordat Kodak zich onvoldoende aanpaste aan de nieuwe werkelijkheid. CIO 3.0 geeft voldoende handvatten om u te helpen uw eigen ‘Kodak-moment’ te voorkomen.

Daan Koot is adviseur eHealth en informatiebeveiliging bij Redmax en bijSafeHarbour.

Recensie Rudolf Berends

De snel voortschrijdende ontwikkelingen in ICT en de toenemende impact op de bedrijfsvoering biedt tegenwoordig vele uitdagingen, kansen en risco's voor iedere organisatie.

ICT komt in de haarvaten van vrijwel ieder bedrijf waardoor ICT-management verder gaat dan het faciliteren en supporten van business functies. In CIO 3.0 Het verschil maken met digitale transformatie geven Karin Zwiggelaar en Antoon van Luxemburg een uitgebreid integraal overzicht van de ontwikkelingen in de ICT en de impact op het ICT-management en de veranderingen die hierin nodig zijn, dus een CIO 3.0. Een boek voor al het senior management van organisaties die nog niet volledig lean, agile en virtual zijn getransformeerd en voor wie innovatie nog een spannend proces is.

In het boek ‘CIO 3.0 Het verschil maken met digitale transformatie’ beantwoorden de auteurs de vragen hoe de ICT-functie eruit dient te zien om aan de klanten en de business eisen in het nieuwe digitale tijdperk te voldoen om als organisatie competitief te zijn en bestaansrecht te hebben.

Het boek voelt stevig aan maar ligt lekker in de hand en leest prettig. Gelukkig heeft het minder dan 200 pagina’s met een goede balans tussen inhoud en tekst, wat het haalbaar maakt om als manager eens bij te lezen in dit topic. Het boek geeft de complexiteit en dynamiek waarin het ICT-management zich staande moet houden en ontwikkelen herkenbaar weer. Onder andere door voorbeelden uit de (consumenten) ICT-wereld als ook uit de eigen praktijk. Het boek is meer beschrijvend en onderrichtend dan entertainend waardoor je makkelijk bij de ‘les’ blijft.

Het is een degelijk geschreven boek door 2 ervaren consultants van de oude stijl die toch tijd hebben gevonden voor uitgebreide research, gezien de vele (recente) literatuurverwijzingen. Hierdoor staan er diverse lijstjes en overzichten in die erg handig zijn. Al was het maar om te reflecteren op de eigen positie.

Het boek heeft slechts 5 hoofdstukken waardoor de verhouding tussen de hoofdstukken soms in omvang en thematiek wat uit balans lijkt. Dit terwijl er voldoende inhoud in staat om wel 10 hoofdstukken mee te vullen. Zo wordt er terecht een heel hoofdstuk 3 besteed aan alleen de leiderschapsrol van de CIO. Hoofdstuk 4 ‘het pad van digitale transformatie’ echter behandelt meerdere belangrijke thema’s zoals onder andere digitalisering en Innovatie die ook ieder ook een zelfstandig hoofdstuk rechtvaardigen. Opsplitsen in meerdere hoofdstukken van met name hoofdstuk 4 en 5 zou de overzichtelijkheid en toegankelijkheid van de individuele thematiek ten goede komen. Het voordeel van de gekozen indeling is echter wel dat je een integraal beeld krijgt van de vele en complexe relaties tussen de aspecten van de dimensies digitalisering, innovatie, transformatie en de ICT-organisatie vormgeving.

De erkenning en noodzaak dat de rest van de organisatie veel meer ICT-minded, knowledgeable and driven moet worden om de benefits te kunnen realiseren is een belangrijk aspect dat echter maar terloops aan bod komt. De ICT-functie en organisatie krijgt veel extra en nieuwe verantwoordelijkheden en daarmee macht in de transformatie en digitalisering. Hoewel er wordt gerept over het opheffen van de ICT-functie als centrale organisatie, wordt niet echt duidelijk gemaakt dat iedere medewerker in de organisatie in zijn rol net zo functioneel ’tech savvy’ moet worden als de ‘core’ ICTers. Iedere medewerker moet doordrongen zijn van de mogelijkheden, noodzaak en functionele consequenties van de digitalisering en daarin bijdragen. Wil een CIO 3.0 succesvol zijn dan moet de rest van de organisatie ook fundamenteel veranderen. Het gehele HR-beleid moet herzien worden wil de CIO 3.0 slagen. De CIO kan dit niet alleen. Wellicht is het een uitdaging voor de auteurs om dit aspect in een volgend boek verder uit te werken.

De CIO 3.0 is een CEO die zijn overige werkzaamheden heeft gedelegeerd. Zo dicht dient de CIO aan de top te zitten om de juiste resultaten te kunnen realiseren. Het boek CIO 3.0 – Het verschil maken bij digitale transformatie is een must read voor het senior management van elke organisatie die wil overleven, zich wil verbeteren en klantgericht wil werken. Juist ook voor de niet ICT-managers is begrip en inzicht in deze materie van belang omdat integrale samenwerking en toenemende afhankelijkheid op het gebied van ICT de crux van het nieuwe werken vormen.

Rudolf Berends, zelfstandig projectmanager/adviseur.

Recensie Maria Genova

CIO 3.0 Het verschil maken bij digitale transformatie is een boek over de veranderende rol van ict-managers. Auteurs Karin Zwiggelaar en Antoon van Luxemburg geven goede handvatten voor de veranderingen en laten aan de hand van voorbeelden zien waarom die hard nodig zijn

CIO 3.0 plaatst de veranderende functie van de ict-ers in historisch perspectief en laat zien hoe snel de ontwikkelingen gaan. Niet zo lang geleden was cloud nog een onbekend begrip, terwijl nu heel veel bedrijven 'in de cloud’ willen. Door ict zijn er in de loop der tijd vele beroepen veranderd of zelfs helemaal verdwenen. De auteurs spreken van een ‘op stapel zijnde vierde industriële revolutie' met robots, zelfrijdende auto’s en medische doorbraken. Ze geven ook voorbeelden: ‘Bankbedienden, caissières, verkopers, callcentermedewerkers, bibliothecarissen, baliemedewerkers op vliegvelden: wereldwijd sneuvelen deze functies in groten getale als gevolg van digitalisering en automatisering. De schaduwzijde van gratis berichtendiensten als WhatsApp en iMessage is duizenden ontslagen bij telecombedrijven.’ 

Een voorbeeld uit de fotografie is nog overtuigender: ‘Vóór de opkomst van de digitale fotografie werkten er bij het Amerikaanse Kodak 145.000 mensen. Toen Instagram in 2012 voor één miljard dollar door Facebook werd overgenomen, had de gratis fotodienst dertien medewerkers. En dat is nog maar het begin. Computers en robots zullen alledaagse vaardigheden in een duizelingwekkend tempo onder de knie krijgen. Dat heeft grote gevolgen voor de werknemers met die alledaagse vaardigheden.’

Volgens de auteurs biedt de toekomst enorm veel kansen aan ict-ers, maar de vereisten worden steeds hoger, waardoor het op dit moment al moeilijk is om geschikte mensen te vinden.

Het mooie aan het boek is dat het voorbeelden uit heel veel sectoren geeft. De taal is wel meer geschikt voor managers dan voor gewone techneuten. Termen zoals agile, lean en API worden volop gebruikt. Het is maar de vraag of alle lezers hun juiste betekenis kunnen invullen. Soms wordt er wel een uitgebreide toelichting gegeven, maar die komt veel later (API wordt bijvoorbeeld pas op pagina 143 uitgelegd). Het boek bevat goed uitgewerkte tips om je tot CIO 3.0 te ontwikkelen en ook uitleg hoe belangrijk dat is voor de innovatie. 

Wat ik vooral mis is aandacht voor de toenemende computercriminaliteit. In het boek worden helemaal geen organisatorische of praktische oplossingen besproken hoe die te bestrijden, terwijl voor steeds meer ict-ers de bescherming van alle data een groter probleem is dan de analyse daarvan. CIO 3.0 moet heel veel tijd investeren om hackers te weren uit de computersystemen van het bedrijf. Dat wordt een andere vorm van innovatie, waarschijnlijk net zo aangrijpend als de vormen die in het boek worden besproken. 

Het boek bevat tal van interessante voorbeelden over bedrijven die door goed gebruik van de ict-mogelijkheden veel nieuwe klanten kregen, zoals het luxemerk Berberry die onder andere RFID-chips in kleding aanbracht die interacteerden met schermen in de winkels die lieten zien hoe het product gemaakt is en met welke items het kan worden aangevuld. Steeds meer bedrijven digitaliseren daarnaast allerlei processen om de klanten nog beter te bedienen. Klantvriendelijkheid is ook één van de grote krachten van Google. In het boek kun je hun  statement ten aanzien van customer commitment lezen, waarin Google zegt dat alles hun probleem is, ook als de klant niet goed kan spellen, ook als hij niet weet hoe hij een zoekvraag moet formuleren en ook als hij een bepaalde taal niet spreekt. 

Al met al is CIO 3.0 een handig boek met veel uitleg en voorbeelden uit de praktijk.

Maria Genova, journalist

Recensie Ronald Ettema

CIO 3.0 - Het verschil maken bij digitale transformatie van Karin Zwiggelaar en Antoon van Luxemburg is een zeer goed leesbaar boek. De structuur is logisch, de argumenten zijn prima geordend.

Door het model 1.0, 2.0 en 3.0 loodsen Karin Zwiggelaar en Antoon van Luxemburg je door deze moeilijke materie. Hoe maak je een evolutie duidelijk? Door welke fasen ga je als onderneming? Wat is de rol van de CIO daarin? Ik denk dat de auteurs erin geslaagd zijn om de antwoorden op deze vragen op dusdanige manier neer te zetten dat het boek voor een breed publiek toegankelijk is. In andere bewoordingen: Ik zou het zonder twijfel aanprijzen bij de doorgewinterde businessmanagers in het bedrijfsleven.

Wat de inhoud betreft ben ik enigszins domeindeskundig. Als je op de hoogte bent in dit domein is hoofdstuk 1 en deels hoofdstuk 2 niet spectaculair, in het begin zelfs saai. Ik besef wel goed dat deze opmaat nodig is voor de niet-domeindeskundige. Voor deze doelgroep is het belangrijk dat men het gevoel krijgt hoe snel de ontwikkelingen wel allemaal niet gaan en hoe disruptief innovaties kunnen zijn.

Vanaf H3 zat ik op het puntje van mijn stoel. Ik werd benieuwd naar de visie van de auteurs. Met name op de vraag hoe positioneer je de CIO (in mijn organisatie wordt er flink mee geworsteld). De opmaat begint al in 2.6 ‘opdracht tot innovatie’ maar krijgt pas in 3.5 ‘eigenschappen van CIO’ invulling. De verdiepingen in de subparagrafen onder 3.5 heeft me een reflectie opgeleverd (hoe doe ik het zelf?).

Na H3 kom ik als lezer in een klein dipje terecht 4.1 t/m 4.4 is als domeindeskundige een beetje saai en soms een open deur. Eigenlijk vraag ik me af of dit de juiste plek is. Je bent in H3 opgewarmd als CIO 3.0 en dan ga je in 4.1 t/m 4.4. terug naar de vraag ‘O ja waarom moet je eigenlijk 3.0 zijn?’ omdat strategie enz. enz. Hadden H4 en H3 niet andersom gemoeten?

Ik pak de draad in 4.5 weer op en lees met vol interesse over digitale innovatie, de kenmerken en consequenties die hieruit kunnen voortkomen. Na het afronden van H4 ben ik bij mijn standpunt gebleven dat H4 en H3 beter omgewisseld hadden kunnen zijn immers uit H4 lees ik alles over strategie en innovatie, uit H3 begrijp ik dan wat de eisen aan een CIO zijn. Het huidige H4 is haast de motivatie/argument om het huidige H3 te doen.

H5 is voor mij erg bruikbaar. Ja het is me duidelijk: we moeten naar 3.0 maar we zijn nog 2.0. Dit is wellicht het mooiste hoofdstuk omdat ik het pad om tot 3.0 nu voor me zie. Ik denk zelfs dat het boek me gaat helpen om dit binnen de organisatie voor het voetlicht te krijgen.

Hoewel ik door mijn achtergrond enkele leesdipjes beleefde, is het een zeer helder en goed gestructureerd boek. Ik geef het uit 10 punten een 8.5.

Naast structuurwijziging H4/H3 geef ik het advies om iets meer onderzoek en interviews toe te voegen, wat de kwaliteit verder zou verhogen. Bijvoorbeeld Daan Rijsenbrij heeft CIO’s geïnterviewd, hoe hebben deze 2.0. naar 3.0 ervaren? Of staan ze daar nog niet en wat gaan ze nu doen?

Maar alles overziend is CIO 3.0 - Het verschil maken bij digitale transformatie een topboek dat NGI-waardig is, mijn complimenten!

Roland Ettema is lid van Ngi-NGN, de grootste onafhankelijke beroepsvereniging voor IT-Professionals van Nederland.

Recensie Maarten Kuiper

Degelijk boek over vakgebied vol hypes